Author Archives: Wim

Voorstel voor een actief beleid voor ruimte voor kunst(enaars) in Brugge

Tijdens de voorbije legislatuur is voornamelijk ingezet op de beleving van Cultuur in onze stad, met de Triënnales van 2015 en 2018 als het meest opmerkelijk gevolg. Voor een toeristische locatie als Brugge, die vooral mikt op bezoekers met culturele interesse, is dat een belangrijke en zelfs noodzakelijke opdracht (cfr. “city marketing”).

Cultuur houdt natuurlijk wel wat meer in dan alleen maar de beleving van kunst in de publieke ruimte. Minstens even fundamenteel zijn de mogelijkheden om te kunnen creëren.  In een stad moet een geestelijk klimaat heersen waar kunstenaars kunnen gedijen, creatief bezig zijn, gestimuleerd worden om te experimenteren en hun grenzen te verleggen, en zelfs al doende op hun eigen grenzen te mogen botsen.

Sinds decennia ontbreekt het bij onze overheid aan een dergelijke visie. Kunstenaars worden in Brugge weinig ruimte geboden om te werken, te scheppen, de confrontatie met een geïnteresseerd publiek aan te gaan. De hardnekkige geruchten van een “brain drain”  worden daarom nog versterkt : evenzeer betreurt men de “creativity drain” in onze stad.

In Brugge is er op dit moment geen sprake van een ernstig atelierbeleid. Eén van de grootste knelpunten waarmee kunstenaars geconfronteerd worden is nochtans het vinden van geschikte en betaalbare werkruimte. Zeer belangrijk, want de financiële positie van kunstenaars is sowieso niet altijd rooskleurig.  Hun inkomen is niet alleen laag maar ook sterk variabel in de tijd.

Vernieuwing

Waar ruimte beschikbaar is om creatief te zijn, ontstaat ruimte voor vernieuwing. Dat is de voorwaarde om verfrissende ideeën aan te trekken en de creatieve input hier te behouden. In eerste instantie gewagen we van de fysieke ruimte, al dient toch ook de mentale ruimte te worden ingeleid.

Noodgedwongen werken veel kunstenaars vanuit hun thuisbasis, wat zeker niet ideaal is. Heel wat beeldende kunst gaat gepaard met risicoproducten, sommige kunstuitingen vereisen gewoon erg véél ruimte, tijdens het creatieproces is hinder mogelijk. Het spreekt vanzelf dat dit niet altijd combineerbaar is met privé wonen, slapen, eten, en dat al helemaal niet als ook nog hossende kinderen dienen opgevoed te worden.

Bij een enquête in Gent, uitgevoerd door de VZW Nucleo bij 430 kunstenaars met domicilie in Oost-Vlaanderen, bleek dat het vooral de groep van 25 tot 35 jarigen is die actief op zoek is naar een atelier.  Heel belangrijk om weten is dat slechts een kleine 10 % van deze groep aangeeft effectief te kunnen leven van eigen artistieke activiteiten. De meeste kunstenaars zoeken daarom naar een betaalbaar atelier met een grootte ergens tussen 20 en 60 m2.

Voorstel tot uitwerking deeloplossing voor atelierbeleidsplan

De tijdelijke huur van lege ruimte is één van de manieren waarop een structureel aanbod van betaalbare atelierruimtes gecreëerd kan worden.  Deze tijdelijke huur:

– biedt geen lange-termijn-oplossing  (die wij ook graag willen nastreven)

– is niet geschikt voor alle lege panden (alleen haalbaar als geen tot weinig investeringen nodig zijn om atelierruimte aan te bieden)

– is niet geschikt voor alle bestaande noden.

Wel lost een doorgedreven en systematisch beleid om leegstaande panden tijdelijk aan te bieden een belangrijk deel van de noden op. Dat bewijst VZW Nucleo in Gent die nu reeds gedurende meer dan 15 jaar leegstaande panden tijdelijk aanbiedt als makkelijk huurbare atelierruimte. Het aanbod is variabel. Dit gaat van leegstaande huizen, waarin 3 kamers aangeboden worden als atelier, over leegstaande kantoorpanden tot grotere leegstaande volumes die zich als collectief atelier of tijdelijke tentoonstellingsruimte laten aandienen.

Ook Antwerpen kent een gelijkaardige werking van Studio Start VZW.  In beide gevallen sluiten deze VZW’s (onder meer) overeenkomsten met publieke eigenaars van leegstaande panden, tot verhuur als tijdelijke atelierruimte. Zeer opmerkelijk is dat in bepaalde gevallen “tijdelijk” een zeer rekbaar begrip is. Nucleo vzw heeft voor sommige panden garanties voor minstens 10 jaar gebruik. Dat biedt zeker ruimte tot investeren en hierop kan men echt een structurele werking uitbouwen.

Dezelfde dynamiek is noodzakelijk en ook mogelijk in Brugge. Zowel stad Brugge als OCMW Brugge hebben panden in eigendom die tijdelijk leegstaan. Waarom “leeg” ?

Met onze kennis van Brugge hebben wij minstens weet van volgende panden in eigendom van OCMW of stadsbestuur:

  • Rusthuis Sint-Anna (staat al minstens 4 jaar ongebruikt)
  • Voormalig politiekantoor aan Coiseaukaai (staat al minstens 5 jaar buiten gebruik)
  • De gebouwen in de Hooistraat 15 tot 25 (zijn minstens 5 jaar in leegstandsbeheer)
  • De Godshuizen Sint-Jozef en De Meulenare in de Oude Gentweg (zijn reeds een aantal jaar in leegstandsbeheer)
  • De Poortersloge (al 6 jaar in leegstandsbeheer)

In de toekomst komt daar quasi zeker nog bij:

  • Het rusthuis Minnewater (hoe lang zal de leegstand duren ?)

Zeer opvallend is hoe een aantal van de getraceerde panden beheerd wordt door private leegstandsbeheerders, die panden in tijdelijk gebruik afleveren, zonder dat de eigenaar (de stad, OCMW) daar enige vergoeding voor ontvangt.  Wij vinden zoiets onbegrijpelijk:

  • Een overheid die zelf leegstandsheffing “omzeilt” ?
  • Een overheid die eigendommen uit handen geeft zonder maatschappelijk doel te realiseren noch inkomsten te genereren ?

Wij ervarende facto dat zoiets veel beter kan. Men moet het beheer van dergelijke panden in eigen handen willen houden, en men kan er een maatschappelijk relevant beleid mee voeren. Atelierwerking is zeker een valabele optie voor panden indien daartoe geschikt.

Behalve panden in eigendom van stad of OCMW, telt Brugge ook heel wat leegstaande gebouwen in privaat bezit, of die semipubliek zijn in eigendom of beheer. Zoals :

  • Niet gebruikte kerken (bv. Sint-Franciscus Xaverius in Sint-Kruis)
  • Leegstaande kloosters (bv. Godelieve Abdij, Engels Klooster, …)
  • Voormalige verpleegstersschool ZOWE (t.h.v. Oud Sint-Jan)
  • Nog meer evoluties zullen volgen, zoals aangekondigde verhuis van HOWEST uit de Sint-Jorisstraat.

Private panden die met tijdelijke leegstand kampen vallen op in het stadsbeeld. Ook hier ontstaan de kansen om tezamen met de private en semi-publieke sector een actiever leegstandsbeheer te voeren die verder reikt dan de hippe “pop-up stores”.  Daartoe is een grote opportuniteit weggelegd voor het nieuwe stadsbestuur, aangezien Vlaanderen van plan is het volledige leegstandsbeheer te delegeren naar de lokale besturen.

Ons voorstel is om leegstaande panden niet te zien als een probleem waarbij firma’s als Entrakt of Interim dergelijke stadskankers afdekken of camoufleren.  Veel beter kan men leegstand beschouwen als een uitdaging waaruit een beleidsmatig voordeel kan worden behaald.

Maak van leegstaande panden, indien de gebouwen daartoe geschikt zijn, tijdelijke atelierruimtes en zorg op die manier voor een boost van de creativiteit in Brugge.

Bij alle concrete kunstenaarsnoden die er zijn, geeft zo’n beleidsvisie vrije ruimte aan de reeds hoger aangehaalde doelstellingen.

Daarnaast mag natuurlijk niet vergeten worden dat tijdelijke ruimtes ook maar tijdelijke oplossingen zijn: er kan best ook nagedacht worden over meer structurele oplossingen, liefst in samenwerking met het educatieve (academie, conservatorium) of culturele veld hier in Brugge.

Concreet.

Wij stellen voor om tezamen met de dienst patrimonium van de stad Brugge en de evenknie van deze dienst bij het OCMW een screening te doen van het bestaand patrimonium aan leegstaande gebouwen op hun haalbaarheid, teneinde deze beschikbaar te stellen als atelierruimte.

Wij suggereren voor de geschikte panden een “overeenkomst voor gebruik ter bede” met KunstGroepBrugge VZW, vereniging die instaat voor de contractuele verhuur aan kunstenaars, onder voorwaarden vast te stellen in samenspraak tussen VZW, dienst Cultuur Brugge en dienst Patrimonium Brugge.

Door beroep te doen op KunstGroepBrugge en niet op private firma’s voor leegstandsbeheer, kunnen de huurinkomsten maximaal ingezet worden bij het realiseren van nog méér culturele doelen, zonder ten laste te zijn van de stad.   Tegelijk kan de VZW zijn actieve werking verder uitbreiden door aanbieden van vorming, organiseren van eigen tentoonstellingen, samenwerking met bv. Kunstacademie Brugge.

Wij vragen dat ons permanente zoeken naar atelierruimte voor kunstenaars ernstig wordt genomen. Wij pleiten ervoor om deze ambitie in de beleidsdoelstellingen van de volgende legislatuur te willen opnemen.

 

Riennale opening

Voor de opening van de Riënale deden we een exploratie naar de lege ruimte in Brugge.

https://drive.google.com/open?id=1PwTm6fwLH-Dsy8M0XX1BZZVvuGEkIFC9&usp=sharing

Tijdens de fietstocht kom je plaatsen in Brugge tegen waar niks mee aangevangen wordt. Lege Ruimtes die vragen: Wat is er verkeerd met mij ? Waarom negeer je mij ? Lege Ruimtes die soms in private handen zijn, maar opvallend veel ruimtes die in eigendom zijn de van stad Brugge. Elk van deze locaties is een kans voor organisaties als KunstGroepBrugge die iets willen doen met die locaties. Die deze locaties willen gebruiken als broedplaatsen voor talent, voor creativiteit, voor samenhorigheid in de stad. Een stad die gekend staat als La Morte kan leven gebruiken. Niet alles hoeft vermarkt te worden om zoveel mogelijk hip vastgoed te creëren.

In de voorbije legislatuur is met veel toeters en bellen het proces “De Toekomst van Brugge” uitgezet. Burgers werden uitgenodigd om actief na te denken en ideeën te leveren voor de toekomst van Brugge. Veel organisatie dienden projectvoorstellen in en opvallend veel organisaties hadden vragen naar “ruimte”: ruimte om te ondernemen, ruimte om creatief te zijn, ruimte om samen te zijn. KunstGroepBrugge heeft dan het initiatief genomen om zoveel mogelijk “ruimtevragers” bijeen te brengen rond een gezamenlijk voorstel voor een creatief centrum Brugge. Een vrijplaats waar ruimte is voor creativiteit, voor samenwerking. We zijn nu vier jaar verder, straks begint een nieuwe beleidsploeg, maar wat is er uiteindelijk gedaan ? Bitter weinig. En er zijn geen excuses: de vragen zijn gekend, de ruimtes zijn aanwezig en ze smeken naar gebruik.

Daarom lanceren wij vandaag de Riënnale, een manifestatie rond Lege Ruimte in Brugge. Vandaag is het begin van de Riënnale, er is echter geen einddatum vastgesteld. De Riënnale wil een neverending luis in de pels van de gemakzucht en de commercie zijn. 

Bij een manifestatie hoort een manifest. Het Riennale Manifest

http://kunstgroepbrugge.be/riennale-manifest-lege-ruimte

Opening Riënnale

Op zondag 30 september eerstkomende gaat KunstGroepBrugge VZW actief op zoek naar lege ruimte in de binnenstad. Tijdens een fietstocht wordt het centrale thema “Riënnale”, er valt “Niets” te vinden, in vraag gesteld. De namiddag vangt aan om (stipt) 15u00, met een beknopte inleiding, onmiddellijk gevolgd door een fietstocht langsheen verrassende lege ruimtes in Brugge.

Bij terugkeer, circa 16u30, opent kunstcriticus Johan Debruyne de permanente tentoonstelling van twee “Lege Nissen” in de publieke ruimte.  De expo eindigt pas wanneer deze lege ruimte opnieuw wordt ingevuld.

KunstGroepBrugge VZW ijvert ervoor om leegstaande ruimte in panden en gebouwen, zowel grote als kleine, tijdelijk te benutten. Toekomst en hoop, inclusief het “Riënnale – Manifest”, worden verder toegelicht door voorzitter Wim Van Isacker.  Tot slot volgt een aangeboden drink in het leegstaande schoolgebouw, dat KunstGroepBrugge vzw momenteel in gebruik heeft.

Iedereen is welkom om de “Riënnale” mee te fietsen en/of bij te wonen.  Afspraak zondag 30 september om 15u00 (stipt) in Hemelsberghe (oud Hemelsdale), Sint Maartensplein nr. 6, Brugge (naast Sint Walburgakerk). Niet-deelnemers aan de fietstocht afspraak om 16u30, zelfde locatie.

 

Val eens met de (open)deur in huis in Hemelsberghe

 

Op zondag 17 juni stellen de kunstenaars hun atelier open voor u. Tegelijkertijd is er een groepstentoonstelling van de leden van KunstGroepBrugge. Kunst is creatie en dit kan je zien in Hemelsberghe: hoe kunstenaars hun creaties tot leven brengen.

Naar goede gewoonte bieden we ook ruimte voor andere kunstenaars dan “beeldende” kunstenaars. Johan Decancq en Gabor Vörös kruisen om 15 uur en om 16 uur de degens met een akoestische Argentijnse gitaar in rockstijl, doedelzakken, accordeons, schalmeien en fluiten. Beide muzikanten hebben al jaren ervaring bij bands zoals Folia, Humble Grumùble, Olla Vogala, Dearest Companion, De Garre, Nightly Owls, …

Ja kan gratis met deur in de ateliers vallen op zondag 17 juni van 13:30 tot 18:00, en dat in Hemelsberghe, Sint-Maartensplein 6, 8000 Brugge.

 

Tentoonstellen in Hemelsberghe

We hebben permanent een tentoonstellingsruimte beschikbaar in Hemelsberghe die door leden van KunstGroepBrugge kan gebruikt worden voor het tentoonstellen van hun werken.

(NB.: de ruimte is ondertussen al wit geschilderd, maar aangezien er momenteel een tentoonstelling lopende is kan ik geen foto van de huidige situatie geven …)

De voorwaarden waaronder de ruimte beschikbaar is zijn de volgende:

a) De gebruiker van de ruimte staat zelf in voor het opbouwen en afbouwen van de tentoonstelling

b) De gebruiker maakt gebruik van de ophangmaterialen ter beschikking gesteld door KunstGroepBrugge VZW

c) De gebruiker staat zelf in voor de permanentie tijdens door de gebruiker gekozen openingsuren.

d) De gebruiker maakt gebruik van het drankaanbod van KunstGroepBrugge VZW aan de vooraf afgesproken prijzen indien de gebruiker drank wenst aan te bieden aan de bezoekers. Glazen, koelkast, e.d. zijn ter plaatse ter beschikking.

e) Het staat de gebruiker vrij om werken te verkopen. De KunstGroepBrugge vraagt geen percentae op de verkoopprijs.

f) De gebruiksvergoeding voor het gebruik van de tentoonstellingsruimte is:

  • voor de eerste periode van 7 dagen: 70 euro
  • voor elke bijkomende week : 40 euro

De volledige versie van de gebruiksovereenkomst: Tentoonstellingsovereenkomst_Hemelsberghe

Wens je zicht te hebben op de ruimte of te reserveren, maak dan een afspraak via info@kunstgroepbrugge.be

Atelierjacking

Op zondag 11 maart is het feest in Hemelsberghe. De kunstenaars stellen hun atelier open, je kan hen aan werk zien en discussiëren over hun werk. Tegelijkertijd is er een groepstentoonstelling van de leden van KunstGroepBrugge en is er tweemaal, om 15 u en om 16 u) een optreden van Datswingdt.

DATSWINGDT groeide stilletjes in de Westhoek. Twee vrienden Annelies & Dave zochten en speelden de muziek van Django Reinhardt. Vele pogingen, gezellige barbecues en af en toe begon het er toch wat op te lijken. Maar uiteindelijk was het Thomas die de groep een nieuwe kracht en stroom gaf. Al vanaf de eerste ontmoeting, begin juli 2014, was de muzikale klik gemaakt. En zo reist DATSWINGDT met veel plezier verder in de wonderlijke wereld van de Gypsy swing….

Atelierjacking: op zondag 11 maart van 13:30 tot 18:00 !

 

Datswingdt

 

Hemelsberghe start met 15 gebruikers

Het gebruik van Hemelsberghe is gestart op 1 januari en is vanaf nu de nieuwe werkplek voor:

  • Marc Troffaes
  • Gretel Vyvey
  • Fernand Thienpondt
  • Kristel Somers
  • Geertje Vangenechten
  • Kobe Sabbe
  • Jean Blommaert
  • Stef Blommaert
  • Peter Six
  • Eleonora Leijten
  • Karien Deroo
  • Paul Dequae
  • Frans Vandenheede
  • Dean Recoules
  • Zsuzsanna Botos